Elke donderdag om precies twaalf uur zie je iets bijzonders bij de Puerta de los Apóstoles van de kathedraal van Valencia: acht mannen in zwarte boerenkielen nemen plaats in een halve cirkel achter een hekje. Dit is het Tribunal de las Aguas, het Waterhof, dat al eeuwenlang geschillen over irrigatiewater beslecht. Het is een van de oudste nog werkende rechtbanken van Europa.
Water voor de huerta
Rondom Valencia ligt de huerta, het vruchtbare tuinbouwgebied dat al sinds de Moorse tijd wordt bevloeid via een netwerk van kanalen (acequias) vanuit de rivier de Turia. Water is in dit droge klimaat kostbaar, en dus is er een systeem van verdeling nodig. Acht grote irrigatiekanalen delen het water, en elk kanaal heeft een gemeenschap van boeren met een gekozen vertegenwoordiger, de síndic.
Hoe werkt het?
De acht síndics vormen samen het Waterhof. Elke donderdag, behalve op feestdagen en in de kerstperiode, komen ze bijeen. Een gerechtsdienaar roept de aangeklaagden op, per kanaal. De zaken gaan over bijvoorbeeld water dat iemand op het verkeerde moment heeft afgetapt of een kanaal dat niet is onderhouden.
- De zitting is mondeling, in het Valenciaans, zonder advocaten en zonder geschreven stukken.
- De síndic van het kanaal waar het geschil speelt, neemt niet deel aan het oordeel.
- Het oordeel is direct en bindend; er is geen hoger beroep.
- Vaak zijn er geen zaken, en dan is de zitting na een paar minuten voorbij.
- Wanneer
- Elke donderdag om 12.00 uur
- Waar
- Puerta de los Apóstoles, kathedraal, Plaza de la Virgen
- Duur
- Vaak maar enkele minuten
- Entree
- Gratis
Unesco-erfgoed
Het Tribunal de las Aguas staat sinds 2009 op de Unesco-lijst van immaterieel cultureel erfgoed, samen met een vergelijkbare raad in Murcia. Het is een levend voorbeeld van hoe gemeenschappen eeuwenlang zelf hun gedeelde hulpbronnen beheren.
Zo woon je het bij
- Wees voor 12.00 uur op de Plaza de la Virgen, bij de gotische Puerta de los Apóstoles van de kathedraal.
- Kom op tijd voor een goede plek vooraan; er staan vaak veel toeschouwers.
- Wees stil tijdens de zitting.
- Combineer het met een bezoek aan de kathedraal en een wandeling door de oude stad.
De huerta zelf zien
Wil je de kanalen en velden met eigen ogen zien, fiets dan vanuit de stad de huerta in, richting Alboraia of Meliana. Zie fietsen in Valencia.
Een systeem van eeuwen oud
Het irrigatiestelsel van de Vega de Valencia gaat terug tot de Moorse tijd en misschien nog verder. Na de verovering van Valencia in 1238 bevestigde koning Jaume I de bestaande waterrechten van de boeren. Het Waterhof wordt al eeuwenlang in dezelfde vorm gehouden, op dezelfde plek, op dezelfde dag van de week. De zitting bij de kathedraal is tegelijk een rechtszaak en een levend stukje geschiedenis.
De acht kanalen
De acht irrigatiekanalen die het water van de Turia verdelen, hebben namen als Quart, Benàger i Faitanar, Tormos, Mislata, Mestalla, Favara, Rascanya en Rovella. Elke síndic draagt de zwarte kiel van de huerta en zit op een vaste stoel, in de volgorde van de kanalen langs de rivier. Sommige straten in de stad zijn nog naar deze kanalen vernoemd, zoals Mestalla, de naam die ook het voetbalstadion draagt.
Veelgestelde vragen
Wanneer is het Tribunal de las Aguas?
Elke donderdag om 12.00 uur bij de Puerta de los Apóstoles van de kathedraal, behalve op feestdagen en rond Kerst.
In welke taal spreekt het Waterhof?
In het Valenciaans. De zitting is mondeling, zonder advocaten en zonder geschreven stukken.
Deze pagina bevat affiliatelinks. Boek je via zo’n link, dan ontvangen wij mogelijk een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Meer info.
